U woont in Duitsland en gaat in Nederland studeren

Heeft u een niet-Nederlands diploma of certificaat? Dan kunt u uw diploma laten waarderen. Een diplomawaardering beschrijft met welk Nederlands diploma uw diploma vergelijkbaar is.

Voor studiepunten is er binnen Europa een Europees studiepuntensysteem (ECTS). Dit helpt studenten om in het buitenland te gaan studeren.

Op de website studyinnl.org vindt u informatie over verschillende studiebeurzen die u kunt aanvragen voor uw opleiding in Nederland.

In Nederland kunt u kiezen uit honderden opleidingen op mbo-, hbo- en universitair niveau. 

Op de website kiesmbo.nl kunt u mbo-opleidingen met elkaar vergelijken. 

Zoekt u een hbo- of wo-opleiding? Dan kunt u hulp krijgen van het Landelijk Centrum Studiekeuze (LCR). Via de website studiekeuze123.nl krijgt u stap voor stap hulp bij het kiezen van een opleiding.

Aanmelden bij een mbo-opleiding

Meld u uiterlijk op 1 april aan voor een opleiding bij de gekozen school. Via de website inschrijvenmbo.nl kunt u zich bij een onderwijsinstelling aanmelden. 

Aanmelden bij een hbo of wo-opleiding

Meld u uiterlijk op 1 mei aan voor een opleiding aan een hogeschool of universiteit. Via de website studielink.nl kunt u dit regelen. Voor meer informatie over de aanmeldprocedure en toelatingseisen kunt u terecht bij de onderwijsinstelling.

Heeft u een nationaliteit  van een land van de Europese Economische Ruimte (EER ) of Zwitserland? Dan hoeft u geen verblijfsvergunning aan te vragen voor een opleiding in Nederland. U kunt naar Nederland reizen en verblijven met uw geldige paspoort of identiteitskaart.

Heeft u een nationaliteit van een ander land? Dan kunnen de regels voor u anders zijn. Kijk voor meer informatie op de website van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND ).

Nadat u zich heeft aangemeld voor een hbo- of wo-opleiding, nodigt de hogeschool of universiteit u vaak uit voor een studiekeuzecheck. Soms is dit verplicht. Met een studiekeuzecheck toets u of de gekozen opleiding ook echt bij u past. 

Biedt de hogeschool of universiteit geen studiekeuzecheck aan? Dan kunt u deze altijd zelf aanvragen. Hier heeft u recht op als u zich uiterlijk op 1 mei heeft ingeschreven voor de opleiding.

De onderwijsinstelling kan voor de toelating aan een opleiding een bepaald niveau aan taalkennis verlangen. Informeer bij de onderwijsinstelling of een taaltoets nodig is en welke eisen daarvoor gelden.

Woonruimte vinden in Nederland kan lastig zijn, zeker in studentensteden. Begin daarom op tijd. Informeer bij uw onderwijsinstelling hoe u dat het beste kunt aanpakken. U kunt zoeken via studentenhuisvesters (zoals SSH en SSHN), particuliere verhuurders, makelaars of via Facebookgroepen en blogs.

Als u staat ingeschreven aan een onderwijsinstelling in Nederland, dan kunt u onder voorwaarden studiefinanciering krijgen van de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO). U kunt ook een studentenreisproduct aanvragen als u in Duitsland woont en aan de voorwaarden voldoet. Stop het studentenreisproduct op tijd als u er geen recht meer op heeft om boetes te voorkomen.

Zorg dat DUO altijd uw juiste e-mailadres heeft. U ontvangt belangrijke berichten over studiefinanciering, ov-vergoeding en terugbetaling per mail of in uw Berichteninbox via Mijn DUO. Verandert uw e-mailadres? Pas dit dan meteen aan in uw Mijn DUO om geen berichten te missen. 

Duitse studiefinanciering (BAföG) kan voor de eerste opleiding betaald worden als u aan de voorwaarden voldoet. Het gaat om een opleiding aan scholen voor beroepsonderwijs, hogescholen, academies en universiteiten (berufsbildenden Schulen, Kollegs, Akademien und Hochschulen). 

Maak een account aan om BAföGdigital te gebruiken. U kun inloggen met een gebruikersnaam en wachtwoord of veiliger met uw BundID. U kunt ook met de Nederlandse DigiD inloggen.

Misschien kunt u naast BAföG nog andere financiële ondersteuning krijgen. Denk bijvoorbeeld aan Erasmus+ of DAAD.

Als u staat ingeschreven aan een onderwijsinstelling in Nederland, kunt u onder voorwaarden een studentenreisproduct krijgen van de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO). Dit is een week- of weekendabonnement om in Nederland te reizen met het openbaar vervoer. U kunt het studentenreisproduct niet gebruiken om in Duitsland te reizen met het openbaar vervoer.

Krijgt u de Duitse studiefinanciering BAföG? Dan krijgt u een vergoeding van reiskosten als onderdeel van het BAföG.

Betaal lesgeld of collegegeld bij een mbo-opleiding

Bent u mbo-student in de beroepsopleidende leerweg (BOL) en bent u 18 jaar of ouder? Dan moet u lesgeld betalen. 

Bent u mbo-student en volgt u een deeltijdopleiding of de beroepsbegeleidende leerweg (BBL)? En bent u 18 jaar of ouder? Dan betaalt u cursusgeld.

Betaal collegegeld bij een hbo- of wo-opleiding

Als u studeert aan een universiteit of hogeschool moet u collegegeld betalen. Het gaat om een vast bedrag dat u elk studiejaar betaalt aan de hogeschool of universiteit. 

Voer op de website studielink.nl uw betaalgegevens in om het collegegeld te betalen en uw inschrijving voor de opleiding af te ronden. U kunt de betaalgegevens invullen zodra u hierover bericht krijgt van studielink.nl.

Blijft u voorgoed in Nederland wonen? Dan moet u zich uitschrijven bij de gemeente in Duitsland. Dit heet een Abmeldung. U kunt zich uitschrijven bij het Einwohnermeldeamt van de Duitse gemeente. Doe dit voordat u verhuist of uiterlijk binnen 2 weken na uw vertrek. De Duitse gemeente heeft een formulier dat u hiervoor moet invullen.

Verblijft u langer dan 4 maanden in Nederland voor u opleiding? Schrijf u in bij de gemeente in Nederland waar u gaat wonen. U wordt ingeschreven in de Basisregistratie Personen (het Nederlandse bevolkingsregister) bij de afdeling burgerzaken. Doe dit binnen 5 dagen na uw aankomst in Nederland. Maak daarvoor ruim van tevoren een afspraak. Een inschrijving is bijvoorbeeld nodig om een burgerservicenummer (BSN) te krijgen. Een BSN heeft u nodig als u iets wilt regelen met de Nederlandse overheid .

Verblijft u korter dan 4 maanden in Nederland? Schrijft u zich dan in bij een gemeente met een RNI-loket (Registratie Niet-Ingezetenen). Na de inschrijving krijgt u een BSN.

Als u een burgerservicenummer (BSN) heeft, dan kunt u in Nederland een DigiD aanvragen. DigiD staat voor Digitale Identiteit en is een persoonlijke combinatie van een gebruikersnaam en een wachtwoord. U gebruikt DigiD om zich te legitimeren op internet. 

Gebruikt u in Duitsland een inlogmiddel zoals eIDAS? Dit inlogmiddel is Europees-erkend en kunt u vaak ook gebruiken om zich aan te melden op online dienstverlening van organisaties van de overheid in Nederland. Dit heet ook wel Europees inloggen.

Als u in Duitsland woont, heeft u geen recht op Nederlandse huurtoeslag . Huurtoeslag geldt alleen voor een huurwoning in Nederland.

Huurt u ook een woning in Nederland? Check dan of u huurtoeslag kunt krijgen van de Dienst Toeslagen. Huurt u een kamer in een studentenhuis en deelt u voorzieningen? Dan kunt u meestal geen huurtoeslag krijgen.

Misschien kunt u huurtoeslag (Wohngeld) uit Duitsland krijgen. Heeft u recht op studiefinanciering van de Duitse overheid (BAföG)? Dan krijgt u meestal geen Duitse huurtoeslag.

Als u in Nederland studeert en niet werkt, blijft u verzekerd in Duitsland. Vraag de Europese zorgverzekeringskaart (EHIC) aan, als u die nog niet hebt. Soms kunt u een digitale EHIC krijgen. Dit hangt af van uw Duitse zorgverzekeraar (Krankenkasse). 

Werkt u naast uw opleiding in Nederland? Dan moet u uw Duitse zorgverzekering opzeggen. 

Loopt u stage en krijgt u daarvoor een vergoeding? En bent u verzekerd voor 1 of meer werknemersverzekeringen zoals de Ziektewet (ZW ) of de Werkloosheidswet (WW )? Dan moet u een Nederlandse zorgverzekering afsluiten zolang u stage loopt. 

Wilt u weten of u verzekerd bent voor de werknemersverzekeringen? Kijk dan bijvoorbeeld op uw loonstrook, vraag dit na bij uw stageplaats of informeer bij UWV . 

Wilt u zeker weten wat in uw situatie geldt? Neem contact op met uw Duitse zorgverzekeraar (Krankenkasse).

Als u een zorgverzekering in Nederland heeft, kunt u zorgtoeslag aanvragen bij de Dienst Toeslagen. De zorgtoeslag is een financiële tegemoetkoming in de vaste premie die u maandelijks aan uw zorgverzekeraar betaalt. Hoeveel zorgtoeslag u krijgt, hangt af van uw inkomsten.

Heeft u andere inkomsten? Dan is het belangrijk om te controleren of u recht houdt op deze inkomsten. Een goede controle zorgt voor overzicht van uw financiële situatie en voorkomt dat u geld moet terugbetalen. Neem contact op met de organisatie waar u de inkomsten van krijgt om te kijken of de betaling door kan blijven lopen.

Heeft u een lichamelijke of sociale beperking? Of heeft u last van een geestelijke aandoening of niet-genezende ziekte? Meld dit dan bij uw onderwijsinstelling. Daarna kijkt u samen met uw begeleider wat u nodig heeft.

Volgt u een een hbo- of wo-opleiding? Dan kunt u hulp vragen bij het Expertisecentrum inclusief onderwijs (ECIO). Het ECIO biedt praktische informatie, antwoorden op veelgestelde vragen en ervaringen van andere studenten met een behoefte aan ondersteuning.

Nederland en Duitsland hebben een belastingverdrag gesloten om dubbele belasting te voorkomen. Dat betekent dat u niet in 2 landen belasting hoeft te betalen over hetzelfde inkomen. Heeft u hier vragen over? Bel dan met de Belastingtelefoon Buitenland van de Belastingdienst.

Heeft u een bijbaan naast uw opleiding? Dan kan uw werkgever minder loonheffing  inhouden op uw loon. Daardoor krijgt u meer loon nettoloon . Vul hiervoor formulier Model opgaaf gegevens voor de loonheffingen in en geef dit aan uw werkgever.

Tijdens uw opleiding in Nederland heeft u misschien medische zorg nodig, bijvoorbeeld van een huisarts, tandarts of in een ziekenhuis. Hoe u dan zorgkosten declareert  hangt af van waar u verzekerd bent. 

Heeft u een zorgverzekering in Nederland? Neem dan contact met met uw zorgverzekeraar. 

Heeft u geen zorgverzekering in Nederland? Neem dan contact met uw Krankenkasse of met Zilveren Kruis, Groep Buitenlands Recht.

Pensioen is natuurlijk iets voor later. Maar later komt altijd sneller dan u denkt.

Als u in Nederland werkt, bouwt u bijvoorbeeld AOW op. Als u uw opleiding heeft afgerond, kunt u het Overzicht AOW-opbouw aanvragen bij de Sociale Verzekeringsbank (SVB). 

Komt u uit Duitsland en gaat later misschien in Duitsland werken? Dan bouwt u in Duitsland pensioen (Deutsche Rente) op. Uw studieperioden (ook die in Nederland) tellen ook mee voor de Deutsche Rente. Vraag na uw opleiding bij de Deutsche Rentenversicherung (DRV) om opname van de studieperioden (Kontenklärung).