SVB pleit voor vereenvoudiging van het persoonsgebonden budget

Het persoonsgebonden budget geeft burgers met een zorgbehoefte meer keuzevrijheid over de zorg die zij nodig hebben. Maar het stelsel staat onder druk en brengt budgethouders onbedoeld in de knel. Daarom moet het op onderdelen dringend vereenvoudigd worden. Dit staat in een knelpuntenbrief die de Sociale Verzekeringsbank (SVB) onlangs aan de Tweede Kamer heeft aangeboden.

In de brief, die de SVB voor de tweede achtereenvolgende keer heeft gepresenteerd, vraagt de organisatie aandacht voor de toename van werkgeverstaken en administratieve lasten waarmee budgethouders worden geconfronteerd. Deze knelpunten raken een kwetsbare groep en vormen een risico voor de uitvoerbaarheid van de SVB-taken in het pgb-domein.

Arbeidsrecht botst met pgb-regelgeving

Het voornaamste knelpunt betreft de toename van werkgeverstaken en administratieve lasten. Op dit moment ondersteunt de SVB bijna 102.000 budgethouders bij salarisadministratie en werkgeverstaken. Ongeveer 14.000 van hen hebben een arbeidsovereenkomst met één of meerdere zorgverleners, waardoor zij worden beschouwd als werkgever, met alle bijbehorende plichten en verantwoordelijkheden. Deze budgethouders hebben werkgeversverplichtingen waarvoor bedrijven vaak een aparte HR-afdeling inrichten. Zo moeten zij een uitgebreide salarisadministratie bijhouden en zieke zorgverleners begeleiden bij re-integratie. Het gevolg is dat veel budgethouders dreigen te worden overweldigd door alle administratie, terwijl zij juist rust en zorg nodig hebben.

Dit wordt verergerd doordat pgb-wetgeving conflicteert met de arbeidswetgeving en de vaak onvoorspelbare zorgvraag van de budgethouder. Zo stelt het arbeidsrecht eisen aan de inzet van oproepkrachten. Wanneer een budgethouder een zorgverlener met een oproepcontract binnen vier dagen afzegt, heeft die zorgverlener toch recht op het loon over de uren waarvoor hij of zij was opgeroepen. Dit botst met de pgb-regelgeving, die stelt dat alleen daadwerkelijk geleverde zorg uit een pgb betaald mag worden. Het voldoen aan alle wet- en regelgeving is voor budgethouders ingewikkeld en stressvol, en dreigt onuitvoerbaar te worden.

Handelingsperspectieven

Om budgethouders te ontlasten, draagt de SVB een aantal concrete opties aan.
 
Op het gebied van arbeidsrecht zou een wettelijke uitzondering voor budgethouders kunnen helpen, zodat zij worden ontheven van formele werkgeversverplichtingen. Dit kan de administratieve lasten verlagen.
 
Hierbij kan het zinvol zijn te kijken naar een andere vorm van een zorgovereenkomst, waarop het arbeidsrecht niet van toepassing is maar wel rekening wordt gehouden met de positie van de zorgverlener.  In andere landen bestaat hiervoor al een model. Zo wordt in Vlaanderen gebruikgemaakt van een takenovereenkomst waarop geen arbeidsrecht van toepassing is, maar waarbij de zorgverlener wel via verzekeringen beschermd is.
 
Een tweede oplossing is het harmoniseren van de pgb-regelgeving met het arbeidsrecht, zodat budgethouders niet langer worden geconfronteerd met botsende wetgeving.

Vereenvoudiging cruciaal

Diana Starmans, voorzitter van de raad van bestuur van de SVB: 'Het pgb-systeem geeft mensen met een zorgvraag de ruimte om zelf de regie te voeren over de zorg die zij krijgen. Dat moeten we koesteren. Tegelijkertijd zien we dat het systeem op onderdelen budgethouders in de knel brengt en daarom toe is aan vereenvoudiging. De SVB ziet het als haar plicht om in het belang van budgethouders deze knelpunten toekomstbestendig op te lossen. Met deze knelpuntenbrief laten we zien hoe dat kan. We gaan graag met alle stakeholders in gesprek over de verdere uitwerking.'

Over de SVB

De Sociale Verzekeringsbank is een van de grootste uitvoerders op het gebied van sociale zekerheid in Nederland. De SVB is verantwoordelijk voor de uitbetaling van het persoonsgebonden budget en de uitvoering van het AOW-pensioen, de Algemene nabestaandenwet (Anw), de Kinderbijslag en enkele andere regelingen. Ook is de SVB betrokken bij de voorbereidingen en het toetsen van nieuwe regelingen en wetten.