1987-2011
Zoeken naar een evenwicht tussen formele en informele solidariteit
In de troonredes van 1987 tot en met 2011 spelen formele en informele solidariteit allebei een belangrijke rol. Het kabinet zoekt naar een evenwicht tussen beide vormen van solidariteit:
De regering wil haar beleid enten op solidariteit, tolerantie en eigen verantwoordelijkheid. Het opkomen voor het zwakke en waardevolle moet door de overheid en de samenleving gebeuren. De regering wil meer ruimte scheppen voor initiatieven van burgers en maatschappelijke organisaties. Onderlinge hulpverlening zal tot ontwikkeling komen en naast het professionele werk steeds belangrijker worden. De fiscale tegemoetkoming voor het vrijwilligerswerk is een positief signaal voor nieuwe initiatieven van vrijwillig hulpbetoon op allerlei plaatsen in de samenleving. (1987)
Om het draagvlak voor de sociale zekerheid te behouden wil de regering het bestrijden van fraude en oneigenlijk gebruik intensiveren. (1992)
Eigen verantwoordelijkheid krijgt een plaats in de gezondheidszorg. (1992)
Bij het herijken van de verzorgingsstaat staan het activeren van burgers en het zorgvuldig beheren van de middelen centraal. Tegelijk wil en moet de overheid een schild voor de zwakken zijn en is een verantwoordelijke samenleving nodig. Het gaat immers om verbondenheid tussen mensen en het opkomen voor het kwetsbare. (1993)
De regering kondigt diverse bezuinigingen aan en wil hierbij het solide draagvlak voor sociale zekerheid voor alle burgers in stand houden, met solidariteit als kenmerk. (1994)
Het stelsel van sociale zekerheid moet waar nodig fungeren als vangnet en waar mogelijk stimuleren tot inschakeling in het arbeidsproces. (1996)
Gemeenschapszin en persoonlijke verantwoording zijn beide nodig om antwoord te kunnen geven op de grote vraagstukken en uitdagingen van deze tijd. (1998)
Vrijwilligerswerk en mantelzorg zijn van onschatbare waarde. De regering stelt aanvullende middelen ter beschikking voor de ondersteuning van activiteiten op dit gebied. (2001)
De regering kondigt nieuwe maatregelen aan omdat de economie tot stilstand is gekomen. Een grotere eigen verantwoordelijkheid (vooral in de sociale zekerheid) is nodig. (2003)
Nederland is een land dat verantwoordelijkheid neemt in de wereld. Verantwoordelijkheid is er ook dicht bij huis, in de zorg en aandacht voor elkaar. (2006)
De regering vindt het niet verantwoord om rekening door te schuiven naar de jonge en toekomstige generaties. Jongeren dreigen nu geen werk te vinden, straks tijdens hun werkzame leven ook de lasten van een vergrijsde bevolking te moeten dragen, en daarna niet meer te kunnen rekenen op goede collectieve voorzieningen. Dit mogen wij niet laten gebeuren! De regering neemt daarom diverse maatregelen. (2009)
Het uitgangspunt van de regering is dat mensen niet gebaat zijn bij afhankelijkheid. Zij voert daarom een beleid dat financiële zelfstandigheid en maatschappelijke betrokkenheid stimuleert. De regering ontziet echter zo veel mogelijk degenen die bijvoorbeeld door ziekte of beperking écht niet in staat zijn in hun eigen onderhoud te voorzien. (2011)